Cevap Tarihi: 06.01.2012- 12:33

  

---

Yavuz Sultan Selim, Sultan Çayırı’nda...

Sultan Çayırı, neresidir, bilmemiz gerekir tabi ve neden önemlidir?

Osmanlı ordusu, Tohma ile Fırat nehrinin birleştiği konuma yakın bu civarda konaklamıştı Mısır seferine çıkmadan önce.

Aslında bugün o yöre tam tespit edip, bir yazı yazılmalı diye hep düşünürüm. Yapmakta olduğum Malatya Valiliği’mizin desteğiyle tarafımdan yürütülen, “Malatya İli Kültür Varlıkları Envanteri projesi” çerçevesinde, yapacağım saha taramasında bunu gerçekleştirmeyi istiyorum. Hatta sadece burası değil, tarihi izleri ile nerelerde ilginç ve vurgulanması gereken tarihi odak noktaları var ise, buralarda belirleyici-tanımlayıcı yazılar bulundurmak, tarihi bilinci yöresel anlamda sahiplenmeye de katkıda bulunacaktır.

Böylece, Dulkadıroğlu toprakları üzerinde Osmanlı- Memluklu rekabetinin bir neticesi olarak Malatya, 1516 tarihinde Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferi öncesi Osmanlı topraklarına dahil edilmişti. İlkçağdan Osmanlı dönemine gelinceye kadar önemli bir hudut şehri olan Malatya, Osmanlı hakimiyetine girişi ile bir iç bölge şehri halini almış ve eski stratejik önemini kaybetmiştir. XVI. yüzyılın ilk yarısında şehirde 6000-9000 arası nüfus yaşamaktaydı. Malatya bir sancak olarak bazen Rum bazen de Dulkadır eyaletine bağlanmıştır. 1588’den XVIII. yüzyıla kadar Zülkadriye eyaletinin bir sancağı olmuş, daha sonra ise Mamuretü’l-Aziz ve Diyarbekir eyaletleri arasında el değiştirmiştir. XIX. yüzyılda Malatya şehri için önemli bir değişiklik olmuş, şehir mecburi bir yer değiştirme hadisesi ile karşı karşıya kalmıştır.

Bugün yaşadığımız Malatya, bir yanda neredeyse birleştiği Orduzu ve Eski Malatya’sı ile, diğer yanda eski Roma-Bizans devri köylerinin su akış yolları boyunca kurgulandığı vadiler- Gündüzbey’e kadar uzanan eski köy yerleşmeleri ile, şehre giriş güzergahı olan ve yine Barguzu gibi eski köyleri de içine alacak şekilde, Timur’un ordusunu geçirdiği Beylerderesi mevkiine kadar, Urartu höyüklerinin belli mesafe dahilinde sıralandığı Orduzu Pınarbaşı, Üniversitenin kurulduğu yerin köşesinde yer alan höyüğü ile sıralanıp giden her adımında tarihi dokuları ile bütünleşmiş, birleşmiş yollar mesafeler yöresi olmuştur. Çoğunu bilip fark edemediğimiz, bildiklerimizi yeterince değerlendiremediğimiz eskiden yeniye tarihi ve kültürel varlıklarımız Fırat’a uzanıp gidiyor, yeri gelip Roma yol parke taşları ile, yeri gelip höyük katmanları ile , yörenin tarihini 8000 yıl öncelere götüren höyüklerin sualtında kaldığı   Karakaya Baraj gölünden,   Urartu yazıtının su altında kaldığı Kömürhan köprüsüne kadar, farkında olmamız   gereken tarihimiz..

KAYNAKÇA:

Göknur Akçadağ (Göğebakan),   XVI. Yüzyılda Malatya Kazası (1516-1560) , Malatya Belediyesi Kültür yay. No: 6, Malatya 2002

Fotoğraflarla Geçmişte Malatya, Malatya Belediyesi Kültür Yayınları, No.11, Malatya 2004

“Yöresel Tarih ve Kültürel Mirasın Dünya Kültür Turizmiyle Entegrasyonu”, OWHC Avrasya Uluslar Arası Turizm Semineri “Avrasya Dünya Miras Şehirlerinde Kültürel Turizmin Gelişimi”, Safranbolu 10-12 Kasım 2005, s. 1-6

Tarih İçinde Malatya”, Tarla Kültür ve Sanat Dergisi Malatya Özel Sayısı, S: 97/7, (İstanbul 1997), s. 10-15

"Malatya" Maddesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi C.27, Ankara 2003, s.468-473

"Artuklular Döneminde Malatya ve Yöresi", Belek Gazi ve Dönemi Sempozyumu (Elazığ 1-2 Ekim 2004)'na sunulan bildiri.

“Tarih, Tarihi Eserler ve Kültür Turizmi Bağlamında Yeni Yaklaşımlar ve Şehirlerin Vizyonu Ne Olmalıdır?”, Uluslar arası Katılımlı I. Melita’dan Battalgazi’ye Tarih-Arkeoloji-Kültür-Sanat Günleri,   Malatya 17-18 Eylül 2005, s. 1-15

"Malatya Adı ve Anlamı", Malatya Kültür Dergisi S:1, (Malatya, Ocak- Şubat-Mart 1994), s. 5-14

"Geçmişten Günümüze Malatya Şehri", MAKYAD S:1, (2001), s. 24-25

"Malatya Şehri Yerleşim Tarihi (Arslantepe- Eski Malatya- Aspuzu)", MAKYAD, S:2, (2002), s.9

"Malatya Adının Aslı", MAKYAD, S:2, (2002), s.15

"Medeniyetlerin Kesişme Noktası", Yedi Kültür. S.1, (Ocak 2001), s.12-13

" Asur- Urartu- Medler- Hellenistik Dönemde Malatya", Malatya Eğitim Vakfı Yedi Kültür Dergisi,S:2, (Şubat 2001), s.5-6

"Malatya", Drıver Lıne, (Ekim-Kasım 2001),S:2, s. 11-21

"Tarihi Geçmişi ve Tarihi Eserleriyle Malatya", Çevre Dergisi, S:4, (Nisan-Mayıs-Haziran 2002), s.14-17

"Yerleşim Tarihi", Sonsöz Gazetesi, Yıl:1, S:95, (15 Mayıs 2001), s.7